Takı sanatı boncuklar ve doğal taşlar

Boncuklarla güzelleşmek çok eski çağlara uzanır.

Boncuğun Öyküsü

Anadolu'daki kadın ve kızlarımızın boş zamanlarını değerlendirdiği, hayallerini boncuklu takılarla gerçekleştirdiği bir uğraşı, bir kültürdür.

Rengarenk boncuklarla doğadan esinlenerek birçok takı yapılmıştır. Maddi geliri az emeği çok olan boncuk takılar yüzyıllar boyunca süslenme aracı olmuştur.

Boncuklarla güzelleşmek çok eski çağlara uzanır. Tarih öncesi çağda boncuklar, kulağa, boyuna, kalça çevresine, hatta kirpiklere takılırdı. Bitki tohumları, deniz kabukları, küçük fosiller hep süslenme aracı olmuştur.

M.Ö. 4000'lerde sabun taşından yapılan ilk mısır boncukları cama yakın bir sırla kaplanıyordu. Altından yapılmış boncuklar M.Ö. 3000'lerde Sümer ve İndus vadisi uygarlıklarında kullanıldığı bilinir. Ayrıca yeşil feldispat, lapis lazuli, fruze karneliyen, hematit ve mor yakut eski toplumların boncuk yapıp kullandıkları taşlardır.

Orta Çağdan beri değiş-tokuş amacıyla kullanılan boncuk, ilkel toplumlarda çok değerli bir armağandı. Yıllarca nesilden nesile aktarılan bu sanat özellikle Anadolu'da fazlaca rağbet görmektedir.

Yazma kenarına boncuk oyası, kolye, bilezik, gıdıklık, alınlık, saç bağı, başlık, saçak olarak çalışılmış, elbiseye, gelinliğe, kumaşa, kemere, terliğe hatta takunyaya dahi dikilmiştir.

Tespih, muska, kutu, kibritlik, para kesesi, saat kesesi, çanta, cüzdan, avize olarak da görmekteyiz. Oyalanmak ve stres atmak amacıyla mahkumlara verilen takı bilgisiyle, sabırlı çalışmalarıyla boncuklardan kuşlar, tespihler, birçok çeşit takılar yapmışlardır.

Doğal Taşlar

Doğada bilinen 2000 adet mineral vardır. Kaliteli ve süs taşı olarak bilinenler arasında, amber, elmas, yakut, zümrüt, akuamarin, safir, topaz, labradorit, ametist, opal, agat (akik) oniks, granat, turmalin ve turkuaz (fruze)dır.

Yurdumuzda ise Erzurum'un meşhur oltu taşı, Eskişehir'in lületaşı, Eskişehir Sarıcakaya Mayıslar mevkiindeki Kalsedon madenlerinden çıkan kalsedon ve kuvars taşlarının yurtdışına ihracatı yapılmaktadır. Dünyanın en büyük kalsedon yatağından deniz aşırı ülkelere ihracat yapılması Türkiye için gurur vesilesidir.

Taşlar, takı olarak işlenince büyük değer kazanırlar, doğadaki bu taşların insanlar üzerinde etkisi olduğuna inanılır. Uzun ömür ve mutluluğun sembolü olan agat (akik) taşının strese, turkuazın nazara iyi geldiği kabul edilir. Topaz, kan dolaşımını düzenler, telepatik güç sağlar. Zebercet belirsiz korkulara iyi gelir. Opal ise sevgi ve şefkat sembolüdür. Kalsedon taşını, kötülüklerden koruyan uğur taşı olarak kabul eden Romalıların ceplerinde taşıdıkları bilinir. Hatta Romalı avukatların kalsedon taşını taşıdıklarında girdikleri davaları kaybetmedikleri yazılır. Modern çağın insanları taşlara yoğun olan ilgiyi fark edip laboratuarlarda yapay süs taşları üretirler. Diğerleri kadar parlak olmasına rağmen doğal olmaması fiyatının düşük olmasına neden olmuştur.

Ametist, diğer adıyla mor yakutun çeşitli inançlara göre zehirlere karşı koruyucu özelliği olduğu söylenir. Kuvars ailesinden mor ya da mavi-mor renkli bir taştır. Asya ve Mısır'da mühür olarak değer kazanmış ayıklık verme özelliği olduğundan daha çok kadeh, çanak, kap gibi objeler ametistten yapılmıştır. Balıkesir'in Dursunbey ilçesine bağlı Göğü köyünde bulunan ametist yatağından çıkarılmaktadır.

Taşlarla burçlar arasında bir bağlantı olduğu, bazı taşların bazı burçlara uğur getirdiğine inanılır. İnsan vücudunun sadece etten ve kemikten olmadığı enerjisinin de olduğu, tüm canlıların pozitif ve negatif yönde etkilendiği bir gerçektir. http://ismek.ibb.gov.tr

Kurdela Nakışı

İğne oyaları kullanıldığı alanlar

İğne oyası nasıl yapılır

Takı sanatı boncuklar ve doğal taşlar

İğne oyası kullanılan malzemeler

İğne oyası yapılışı

Düğümden sanata iğne oyası

Derya baykal biyografi, resimleri

Bravo derya baykal

Evde üretim yapan kadınlar